OHAL Kapsamında İhraç Edilip Sonrasında Tekrar Göreve İade Edilenler İçin Manevi Tazminat Hakkı

Göreve İade Edilenlerin Tazminat Yolu Açıldı

OHAL sürecinde kamu görevinden çıkarılan bazı personeller, idarenin yaptığı incelemeler sonucunda herhangi bir örgütle irtibatı veya iltisakı bulunmadığı tespit edilerek görevlerine iade edilmiştir. Bu iade işlemi sırasında, kişilerin açıkta geçirdikleri süreye ait maaş ve sosyal hakları (mali haklar) ödenmiş olsa da, yaşadıkları süreçten kaynaklanan manevi zararları için tazminat davası açmaları kanunen engellenmişti.

Anayasa Mahkemesi, 6 Kasım 2025 ve 26 Kasım 2025 tarihlerinde verdiği üç ayrı kararla, bu engelin Anayasa'ya aykırı olduğuna hükmetti.

İptal Edilen Kanunlar ve İlgili KHK'lar

Mahkeme, OHAL KHK'larının yasalaşmış hali olan aşağıdaki üç kanunun ilgili maddelerini incelemiş ve iptaline karar vermiştir. Eğer aşağıdaki KHK'lardan biri ile işlem gördüyseniz bu karar sizi doğrudan ilgilendirmektedir:

• 697 Sayılı KHK'yı yasalaştıran 7087 Sayılı Kanun (AYM Kararı: E.2025/233)
• 698 Sayılı KHK'yı yasalaştıran 7088 Sayılı Kanun (AYM Kararı: E.2025/223)
• 702 Sayılı KHK'yı yasalaştıran 7092 Sayılı Kanun (AYM Kararı: E.2025/224)

Bu kanunlarda yer alan "Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz" cümlesi, Anayasa Mahkemesi tarafından hukuk sistemimizden çıkarılmıştır.

Hukuki Gerekçe: Etkili Başvuru Hakkı

Anayasa Mahkemesi, iptal kararını Anayasa'nın 40. maddesinde düzenlenen temel hak ve hürriyetlerin korunması (etkili başvuru hakkı) ilkesine dayandırmıştır. Mahkemenin gerekçesinde şu hususlar öne çıkmaktadır:

Kişilerin kamu görevine iade edilmesi, bu kişilerin hukuka aykırı olarak kamu görevinden çıkarıldıkları anlamına gelmektedir. Kamu makamlarının hukuka aykırı fiilleri nedeniyle maddi ve manevi yönden zarara uğradığını iddia eden bireylere, zararlarının giderilmesi için idari ve yargısal mercilere başvurma imkânının tanınması Anayasa'nın 40. maddesinin bir gereğidir.

Mahkeme, devletin kişinin maddi ve manevi varlığına yönelik müdahalelere karşı etkili bir giderim mekanizması sağlamakla yükümlü olduğunu vurgulamıştır. Bir kişinin "pardon" denilerek görevine iade edilmesi, o kişinin ihraç sürecinde yaşadığı haksızlığın yarattığı manevi tahribatı ortadan kaldırmaz. Yasa koyucunun, bu zararlar için yargı yolunu tamamen kapatması, hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmamaktadır.

Vatandaş İçin Bu Karar Ne Anlama Geliyor?

Eğer 697, 698 veya 702 sayılı KHK listeleriyle ilgili işlemler (ihraç veya iade süreçleri) kapsamında mağduriyet yaşadıysanız ve yasalaşan 7087, 7088, 7092 sayılı kanunlar gerekçe gösterilerek tazminat yolunuz kapatıldıysa;

• Geçmişte size sadece birikmiş maaşlarınız ödenmiş ve "tazminat isteyemezsin" denilmiş olabilir.
• Anayasa Mahkemesi'nin bu kararıyla, ihraç işlemi nedeniyle uğradığınız manevi zararlar için idareye başvurma ve dava açma hakkınızın önündeki yasal engel kalkmıştır.
• Bu durum, otomatik olarak tazminat alacağınız anlamına gelmemekle birlikte, mahkemeye erişim hakkınızı geri kazandığınız ve uğradığınız zararı yargı önünde ispatlayarak tazminat talep edebileceğiniz anlamına gelmektedir.