Aile ve Gençlik Fonu’nun Veri Toplama Yetkisi ve Mülkiyet Hakkı

Maddi Olayın Özeti

7474 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca, Aile ve Gençlik Fonu’na sunulan projeler kapsamında ilgili kurum ve kuruluşlar ile protokol imzalanan özel hukuk tüzel kişilerinin, talep edilen "her türlü veri ve bilgiyi" Fonun belirleyeceği şekil ve sürelerde vermesi zorunlu tutulmuştur. Düzenlemenin ucu açık yapısı ve tüzel kişilerin ticari verilerini de kapsaması anayasal denetime taşınmıştır.

Anayasa Mahkemesinin Hukuki Değerlendirmesi

Anayasa Mahkemesi, uyuşmazlığı gerçek kişiler ve tüzel kişiler yönünden iki ayrı düzlemde incelemiştir. Mahkeme, gerçek kişilerin verileri bakımından 6698 sayılı KVKK’nın sağladığı korumayı yeterli bulmuş; ancak tüzel kişilerin mülkiyet hakkı kapsamında değerlendirilen verileri için ciddi bir hukuki koruma boşluğu tespit etmiştir.

"...tüzel kişilere ait veri ve bilginin kullanılmasına ve saklanmasına ilişkin temel ilke ve esasların belirlenmediği... elde edilen veri ve bilginin gizliliğinin korunması ve amacı dışında kullanılmasını önleyecek yasal güvencelere yer verilmediği... anlaşılmıştır."

Kararın temel dayanakları şunlardır:

• KVKK Korumasının Kapsamı: Genel veri koruma mevzuatı sadece gerçek kişileri koruduğundan, tüzel kişilerin ticari sır niteliğindeki ekonomik verileri bu güvenceden mahrum kalmaktadır.
• Mülkiyet Hakkına Müdahale: İşletme ruhsatı, müşteri çevresi ve ticari sırlar gibi ekonomik değer ifade eden verilerin mülkiyet hakkı kapsamında korunması zorunludur.
• Ölçülülük ve Güvence İlkesi: Verilerin saklanma süresi, silinme prosedürleri ve olası kötüye kullanımlara karşı itiraz mekanizmalarının kanunda açıkça düzenlenmemiş olması sınırlamayı ölçüsüz kılmaktadır.

Sonuç

Anayasa Mahkemesi, tüzel kişilerin mülkiyet hakkını ihlal eden yeterli yasal güvence eksikliği nedeniyle ilgili ibareleri iptal etmiştir. İptal hükmü, yasal boşluk oluşmaması adına kararın yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girecektir.